თბილისიდან სტამბოლამდე ელექტრო მანქანით: მარშრუტი და დამტენები

განახლდა 2026 წლის აგვისტოში

რას ნიშნავს ეს გზა ციფრებში

თბილისიდან სტამბოლამდე ყველაზე სწრაფი გზა დაახლოებით 1 620 კილომეტრია და სუფთა სვლით დაახლოებით 20 საათსა და ნახევარს იკავებს. მარშრუტი მთლიანად შავი ზღვის სანაპიროზე მიდის: თბილისიდან ბათუმამდე, სარფის საზღვარი, შემდეგ ტრაბზონი, სამსუნი, სინოფი, ზონგულდაქი და ბოლოს სტამბოლი.

ერთი გავრცელებული შეცდომა თავიდანვე უნდა გამოვასწოროთ: ეს გზა ანკარაზე არ გადის. ანკარის გავლით მარშრუტი არსებობს, მაგრამ ის დაახლოებით 150 კილომეტრით გრძელია და ცალკე ვარიანტია, რომელსაც ქვემოთ შევადარებთ.

საქართველოს მონაკვეთი ცალკე გვაქვს აღწერილი თბილისი ბათუმის მარშრუტში. აქ იმ ნაწილზეა საუბარი, რომელიც საზღვრის შემდეგ იწყება.

გზა მონაკვეთებად

ქვემოთ თითოეულ მონაკვეთზე ნაჩვენებია, რამდენი სწრაფი დამტენია გზიდან 5 კილომეტრში და რამდენია ორ მეზობელ დამტენს შორის ყველაზე გრძელი მანძილი. ციფრები EPDK-ის, თურქეთის ენერგეტიკის მარეგულირებლის, ოფიციალური რეესტრიდან მოდის და იმავე მონაცემებზეა აგებული, რასაც აპლიკაცია იყენებს.

სწრაფ დამტენად ითვლება 50 კილოვატი და მეტი, გზიდან 5 კილომეტრის რადიუსში. ბოლო სვეტში ორ მეზობელ დამტენს შორის ყველაზე დიდი მანძილია.

პირველი სამი მონაკვეთი, ანუ სულ დაახლოებით ორი მესამედი გზისა, კარგად არის დაფარული. ტრაბზონსა და სამსუნს შორის ორ დამტენს შორის ყველაზე დიდი მანძილი დაახლოებით 20 კილომეტრია, ზონგულდაქიდან სტამბოლამდე კი დამტენების სიმჭიდროვე უკვე ევროპულია.

სად თხელდება დაფარვა

ერთადერთი მონაკვეთი, რომელიც წინასწარ დაგეგმვას მოითხოვს, სინოფსა და ზონგულდაქს შორისაა. აქ სანაპირო გზა კლდეებში მიიკლაკნება, დასახლებები მცირეა და მთელ ამ მონაკვეთზე სულ 28 სწრაფი დამტენია. ორ მეზობელ დამტენს შორის ყველაზე გრძელი მანძილი დაახლოებით 95 კილომეტრია, სინოფსა და ქასთამონუს სანაპიროს შორის.

პრაქტიკული წესი მარტივია: სინოფში სავსე ბატარეით გადით. 95 კილომეტრი თავისთავად ბევრი არ არის, მაგრამ გზა ნელია, სერპანტინებით, ხოლო ზამთარში ან ცივ ამინდში იმავე მონაკვეთს მეტი ენერგია სჭირდება, ვიდრე ბრტყელ ავტობანზე. თუ ბატარეა 40 კილოვატსაათია ან ნაკლები, ეს მონაკვეთი ორ ნაწილად დაყავით.

ალტერნატივა: შიდა გზა ანკარაზე

თუ სანაპიროს თხელი მონაკვეთი გაწუხებთ, სამსუნიდან შიდა გზით, ჩორუმზე, ქირიქქალესა და ანკარაზე გავლით, სტამბოლში ასევე მიხვალთ. ეს გზა დაახლოებით 150 კილომეტრით გრძელია, სამაგიეროდ დამტენებით უფრო მდიდარია.

ციფრებში: სამსუნიდან სტამბოლამდე სანაპიროთი 657 სწრაფი დამტენია და ყველაზე გრძელი მონაკვეთი დაახლოებით 95 კილომეტრი, ანკარაზე გავლით კი 888 დამტენი და 75 კილომეტრი. ანუ ანკარის ვარიანტი დროში წაგებაა, დატენვაში კი მოგება.

გონივრული არჩევანი ასეთია: ზაფხულში, დიდი ბატარეით, სანაპირო გზა უფრო სწრაფი და ლამაზია. ზამთარში, პატარა ბატარეით ან ღამით მგზავრობისას, ანკარის ვარიანტი უფრო მშვიდია.

რამდენი გაჩერება დასჭირდება

პრაქტიკული ანგარიში მარტივია. საშუალო ელექტრო მანქანა 100 კილომეტრზე დაახლოებით 18 კილოვატსაათს ხარჯავს. 60 კილოვატსაათიან ბატარეაზე ეს დაახლოებით 330 კილომეტრს ნიშნავს სავსე ბატარეით, მაგრამ შორ გზაზე სრულ ბატარეას არავინ ელოდება: 20-დან 80 პროცენტამდე დატენვა ყველაზე სწრაფია, და ეს დაახლოებით 200 კილომეტრია ერთ გაჩერებაზე.

1 620 კილომეტრზე ეს რვიდან ათამდე გაჩერებას ნიშნავს, თითოეული 20-დან 30 წუთამდე, თუ 100 კილოვატიან ან უფრო მძლავრ დამტენს იყენებთ. მთელ თურქულ მონაკვეთზე 350 სადგური 150 კილოვატს ან მეტს იძლევა, ამიტომ მძლავრი დამტენის პოვნა რთული არ არის.

დიდი ბატარეით, 77 ან 82 კილოვატსაათით, გაჩერებების რიცხვი ექვსამდე ეცემა. მცირე ბატარეით, 40 კილოვატსაათით, კი თორმეტამდე იზრდება და ორი დღე უკვე აუცილებელი ხდება.

რა ჯდება ეს გზა

მთელ მანძილზე დაახლოებით 292 კილოვატსაათი ენერგია იხარჯება. ეს ორ ნაწილად იყოფა.

• საქართველოს მონაკვეთი. დაახლოებით 390 კილომეტრი, ანუ 70 კილოვატსაათი. სწრაფი დატენვის მედიანურ ტარიფზე ეს დაახლოებით 55 ლარია.
• თურქეთის მონაკვეთი. დაახლოებით 1 230 კილომეტრი, ანუ 221 კილოვატსაათი. თურქეთის მედიანურ DC ტარიფზე, რომელიც 14.74 ლირაა კილოვატსაათზე, ეს დაახლოებით 3 263 ლირა გამოდის.

ლირის კურსი ხშირად იცვლება, ამიტომ ლარში გადათვლა მგზავრობის დღეს ჯობია. თქვენი მანქანის ციფრებით გადათვლა კალკულატორში შეგიძლიათ.

შედარებისთვის: იმავე გზაზე ბენზინის მანქანა, რომელიც 100 კილომეტრზე 8 ლიტრს ხარჯავს, დაახლოებით 130 ლიტრს მოიხმარს. ელექტრო მანქანით ეს გზა შესამჩნევად იაფია, თუნდაც საჯარო სწრაფ დამტენებზე დატენვით.

რომელი კონექტორი გჭირდებათ

თურქეთში სწრაფი დატენვა CCS2-ზე მიდის, ნელი Type 2-ზე. სხვა ვარიანტი პრაქტიკულად არ არსებობს: CHAdeMO მთელ ქვეყანაში 196 სადგურზეა, GB/T კი არც ერთზე.

ეს იმას ნიშნავს, რომ ჩინური მანქანა, რომელსაც მხოლოდ GB/T კონექტორი აქვს, ამ გზას ვერ გაივლის. საქართველოში ასეთი მანქანა ბევრია, ამიტომ ეს პირველი, რაც წასვლამდე უნდა შეამოწმოთ. თუ მანქანას CCS2 აქვს, პრობლემა არ არსებობს. კონექტორების სხვაობა ცალკე სტატიაშია ახსნილი.

ვის ეკუთვნის ეს დამტენები

გზაზე ყველაზე ხშირად Trugo (146), ZES (110), Eşarj (78) შეგხვდებათ. თურქული ოპერატორები ტარიფს ეროვნულ დონეზე აქვეყნებენ, ანუ ერთი ქსელის ფასი სტამბოლშიც და ტრაბზონშიც ერთია.

დამტენის გასაშვებად ჩვეულებრივ ოპერატორის აპლიკაცია გჭირდებათ. სასარგებლოა წინასწარ ნახოთ, რომელი ქსელი დგას თქვენს დაგეგმილ გაჩერებებზე, და ის აპლიკაციები ჯერ კიდევ სახლში დააყენოთ. სად რომელი ქსელია, თურქეთის დამტენების გვერდზეა და აპლიკაციაში.

ჯარიმები, რომლებიც საზღვარზე დაგხვდებათ

თურქეთის გზებზე სიჩქარეს ავტომატური კამერების სისტემა აკონტროლებს და ჯარიმა ნომრის ნიშანზე იწერება, მათ შორის ქართულ ნომერზე. ჯარიმის ქვითარი თქვენამდე არ მოვა, ამიტომ ბევრი მძღოლი მასზე მხოლოდ უკან, საზღვარზე იგებს.

წესი ასეთია: თუ სისტემაში გადაუხდელი საგზაო ჯარიმა, ავტობანის ან ხიდის გადაუხდელი გასავლელი ფიქსირდება, საბაჟო მანქანას ქვეყნიდან გასვლის უფლებას არ აძლევს, სანამ თანხა არ დაიფარება. გადახდა შესაძლებელია იქვე, გამშვებ პუნქტში, ბარათით ან ნაღდი ფულით.

ცალკე თემაა ავტობანების გადასახადი. თურქეთის ფასიან გზებზე გადახდა HGS სისტემით ხდება და 2026 წლის 29 ივლისს გამოქვეყნებული რეგულაციით უცხოური ნომრის მქონე მანქანასაც მოეთხოვება, სისტემაში იყოს რეგისტრირებული და ბალანსი ჰქონდეს. თუ გასვლის შემდეგ 15 დღეში გადაიხდით, ჯარიმა არ დაგერიცხებათ. 16-დან 45 დღემდე გადასახდელს ემატება იმავე ოდენობის ჯარიმა, 45 დღის შემდეგ კი ოთხმაგი.

რჩევა მარტივია: სიჩქარეს ყურადღება მიაქციეთ, გზისპირა ნიშნები დაიცავით, და დაბრუნებამდე ჯარიმები წინასწარ შეამოწმეთ თურქეთის საგადასახადო სამსახურის საიტზე, სადაც უცხოური ნომრის მიხედვით ძებნა ცალკე განყოფილებაშია. საზღვარზე დაუგეგმავი გაჩერება ყოველთვის უფრო ძვირი ჯდება, ვიდრე წინასწარ გადახდა.

საზღვარი და ბოლო დატენვა საქართველოში

სარფი ერთადერთი სასაზღვრო პუნქტია, რომელიც ამ მარშრუტზე გჭირდებათ. ბათუმი საზღვრიდან დაახლოებით 20 კილომეტრშია, ამიტომ ბოლო ქართული დატენვა ბათუმში ან ქობულეთში ჯობია გააკეთოთ. საზღვრის მეორე მხარეს, ჰოფასა და რიზეს შორის, პირველი სწრაფი დამტენები მალევე იწყება: სარფიდან ტრაბზონამდე 69 სწრაფი დამტენია.

საქართველოსა და თურქეთს შორის სამი სახმელეთო საბაჟო პუნქტია: სარფი, კარწახი და ვალე, რომელიც ახალციხე პოსოფის მიმართულებაზეა. ელექტრო მანქანისთვის სამივედან მხოლოდ სარფს აქვს აზრი, რადგან აღმოსავლეთ მიმართულებაზე დამტენების სიმჭიდროვე რამდენჯერმე დაბალია. ამაზე ცალკე სტატიაში, თურქეთში ელექტრო მანქანით, უფრო დეტალურად ვწერთ.

რა უნდა გაითვალისწინოთ

• სინოფი და ქასთამონუს სანაპირო. ერთადერთი მონაკვეთი, სადაც დამტენებს შორის დაახლოებით 95 კილომეტრია. სინოფიდან სავსე ბატარეით გადით.
• ცოცხალი სტატუსი თურქეთში არ ქვეყნდება. თურქეთის რეესტრი არ ამბობს, დამტენი ახლა თავისუფალია თუ არა, ამიტომ სათადარიგო ვარიანტი წინასწარ შეარჩიეთ. საქართველოში ეს ინფორმაცია რეალურ დროშია.
• დიდი ქალაქები. სტამბოლში 2 850 დამტენია, მაგრამ საცობი დროს ხარჯავს. ქალაქში შესვლამდე დატენვა ჯობია.
• ჯარიმები და HGS. გადაუხდელი ჯარიმა ან ავტობანის დავალიანება საზღვარზე გასვლას აჩერებს. წინასწარ შეამოწმეთ.
• თბილისიდან ბათუმამდე. ეს გზა ყველაზე კარგად დაფარულია საქართველოში, თერჯოლასთან ყველაზე მძლავრი დამტენებით. დეტალები შორი მგზავრობის გზამკვლევშია.
• მარშრუტის დაგეგმვა აპლიკაციაში. თუ მარშრუტი თურქეთს კვეთს, თურქული დამტენები ავტომატურად ჩამოიტვირთება და გაჩერებებში ჩაითვლება. ცალკე ჩართვა საჭირო არ არის.

ხშირად დასმული კითხვები

წყაროები

1. EPDK, თურქეთის ენერგეტიკის მარეგულირებელი: შემტენი სადგურების რეესტრი
2. EPDK: 2026 წლის პირველი ნახევრის მონაცემები დატენვის წერტილებზე
3. უცხოური ნომრის მქონე მანქანების ჯარიმებისა და HGS-ის რეგულაცია, 2026 წლის 29 ივლისი
4. თურქეთის საგადასახადო სამსახური: ჯარიმის შემოწმება უცხოური ნომრით
5. საქართველოსა და თურქეთს შორის სასაზღვრო საბაჟო პუნქტების შეთანხმება
6. თურქული ოპერატორების გამოქვეყნებული ტარიფები